Wat is antroposofie? 

Antroposofie is een wereldbeschouwing die de geestelijke wereld reëel neemt. Deze wereld werd door Rudolf Steiner waargenomen, wetenschappelijk onderzocht en beschreven om het voor ons mogelijk te maken op een andere dan de materialistische manier in het leven te staan en te werken. Hij wijst ons een scholingsweg om al studerend ook zelf deze hogere werelden geestelijk te leren beleven en tegelijk, en zelfs juist daardoor, volledig dienstbaar te kunnen zijn aan de ontwikkeling van aarde en mensheid.

De antroposofie is aan het begin van de 20e eeuw door Rudolf Steiner ontwikkeld en daarin zijn de oude mysteriestromingen van kunst, religie en wetenschap te vinden. Daaruit ontstonden o.a. de vrije scholen, de biologisch-dynamische landbouw, organische architectuur, vernieuwingen in schilderkunst, maar ook euritmie (podiumkunst waarmee het woord en de muziek zichtbaar gemaakt wordt), een nieuwe geneeskunde en vernieuwingen in wetenschappelijke richtingen zoals bv. filosofie, geometrie, sterrenkunde, menskunde. Ook de Christengemeenschap voor religieuze vernieuwing is dankzij Rudolf Steiner ontstaan. Tevens gaf hij inzicht in een aarde- en mensheidsgeschiedenis die ver buiten de ons bekende grenzen reikt.

Rudolf Steiner hechtte er zeer veel waarde aan dat niets van wat hij zei op autoriteit werd aangenomen. Een goeroe wilde hij nooit zijn. Hij zocht vrije mensen die hun denken zelf wilden scholen. Hij moedigde de mensen om zich heen steeds aan om alles zelf te onderzoeken en te toetsen aan het leven. Zijn vele nagelaten werken inspireren de mensen van nu nog steeds op die manier. Hij gaf richtlijnen die wij kunnen volgen en waarmee wij zelf verder kunnen gaan. Een indruk daarvan is te vinden in de twee basisboeken van Rudolf Steiner: De wetenschap van de geheimen der ziel en De weg tot inzicht in hogere werelden, die ook te lenen zijn uit de bibliotheek in Leeuwarden (zie ‘Bibliotheek’).

Het woord antroposofie is een samentrekking van antropos (de mens) en sofia (wijsheid), maar Rudolf Steiner noemde het ook ‘geesteswetenschap’. Na zijn werken over Goethe en Fichte, en een proefschrift over ‘waarheid en wetenschap’ verscheen in 1894 zijn basiswerk De Filosofie van de Vrijheid dat niet voor niets deze titel draagt. Het is een boek voor de vrij denkende mens in een tijdperk van een nieuw bewustzijn, en is het fundament van zijn latere werk.

In onze tijd heerst alom de opvatting dat we een geestelijke wereld niet kunnen kennen. ‘Een geestelijke wereld en geestelijke wezen? Daar kun je alleen maar in geloven’ en die mening is gebaseerd op het idee dat slechts waar is wat wij met onze fysieke zintuigen kunnen waarnemen. Wat we kunnen meten, wegen en tellen. Innerlijk beleven mensen vaak heel andere waarheden, maar als die niet kunnen worden ’bewezen’, worden ze al gauw illusies, dromen of leugens genoemd.

In onze westerse maatschappij is sinds de 18e eeuw – toen het gehele leven steeds materialistischer werd – gaandeweg de scheiding geaccepteerd tussen geloof en wetenschap. Langzamerhand is er een positieve kentering gekomen in de houding van vele mensen ten opzichte van het bestaan van een geestelijke wereld, zeker in vergelijking met de tijd waarin Rudolf Steiner zelf leefde. Terwijl aan de andere kant ook een steeds harder wordende maatschappij moeilijk toegang vindt tot een totaal nieuwe richting van het denken. Het is aan ons om met datgene wat Rudolf Steiner ons heeft gegeven, met volle inzet te proberen een verandering van de samenleving te bewerkstelligen.

Er is een geestelijke wereld, maar die kan alleen worden waargenomen met geestelijke waarnemingsorganen. Het is mogelijk deze organen te ontwikkelen omdat deze in elk mens in aanleg aanwezig zijn en wachten om gewekt te worden door onszelf. Om te beginnen kunnen we de bovenzinnelijke waarnemingen zoals Rudolf Steiner ons die meedeelt met ‘nuchter’ helder denken leren begrijpen, om dan onze geestelijke waarnemingsorganen zo te leren ontwikkelen dat we zelfstandig en autonoom de geestelijke wereld kunnen ontdekken, zien en onderzoeken. Dat is een lange en niet eenvoudige weg. Maar er is een weg, een scholingsweg om die vaardigheden te verwerven en dat is wat antroposofie ons biedt.

print deze pagina...

© Antroposofie in Friesland 2010-2017